4 sierpnia 2022 r. musieliśmy niestety zamknąć oryginalny drewniany taras widokowy z powodu jego złego stanu technicznego. Od września 2022 r. rozpoczęły się intensywne rozmowy na temat projektu nowego tarasu widokowego. Ponieważ chcieliśmy uniknąć dalszych problemów i częstych konserwacji, których wymaga drewno narażone na ekstremalne warunki pogodowe, zdecydowaliśmy się na nowoczesną i trwałą konstrukcję stalową. Budowa galerii była kontynuacją realizacji odwodnienia i brukowania wieży.

Ciekawostki z budowy:

• Podczas projektowania dokonano dokładnego pomiaru wnętrza wieży Baba za pomocą skanera 3D.

 • Budowa została zrealizowana w rekordowym czasie. Od przekazania placu budowy do odbioru technicznego minęło dokładnie 45 dni!

• Wszystkie materiały potrzebne do budowy galerii, w tym konstrukcje pomocnicze (rusztowania), zostały ręcznie wniesione po schodach przez pracowników firmy wykonawczej.

 • Nowa galeria widokowa została udostępniona publiczności dokładnie 666 dni po zamknięciu pierwotnej drewnianej galerii.

Ze względu na wsiąkanie wody deszczowej do podłogi wieży, a następnie jej podnoszenie się przez mur obwodowy i rozrywanie skały pod wieżą podczas zamarzania, wiosną 2024 r. przeprowadzono odwodnienie wieży i związane z tym brukowanie podłogi bazaltową kostką brukową.

Ciekawostki z budowy:

• Materiał był transportowany na wieżę kolejką linową z dziedzińca w partiach po 100 kg, w sumie w ten sposób na wieżę przewieziono około 65 ton materiału!

Górna stacja kolejki linowej znajdowała się na samym szczycie „zęba” muru, dlatego na wieży trzeba było postawić rusztowanie.

• Nowa podłoga jest o niecały metr (trzy piaskowcowe stopnie) wyższa niż pierwotnie.

• Do wyłożenia wieży użyto bazaltowego łupka pochodzącego z rynku w Czechá Lipie. Przez wiele lat był on przechowywany w zamku Grabštejn, skąd został przewieziony do Trosek. Zużyty kamień z rynku wygląda bardzo autentycznie.

Mury obronne wymagają ciągłej konserwacji. Średniowieczne mury kamienne budowano w taki sposób, że podczas gdy ich zewnętrzna strona była dokładnie wyłożona zaprawą murarską, rdzeń muru był składany lub wysypywany z niejednorodnych materiałów – gliny, kamieni, zaprawy murarskiej. Pod wpływem wilgoci i warunków atmosferycznych spoiny z zaprawy w ścianie licowej ulegają rozpadowi, kamienie się poluzowują, a licowa może się oddzielić od rdzenia, na przykład pod wpływem przerastania roślinności, co powoduje niestabilność muru. Wszystko to sprawia, że mur obronny jest na bieżąco ponownie fugowany, a w razie potrzeby lokalnie uzupełniany. Istnieją na to ściśle określone procedury uzgodnione przez ekspertów z dziedziny konserwacji zabytków. Zawsze konieczne jest dokładne oczyszczenie muru z roślinności, zeskrobanie uszkodzonych spoin, wypełnienie ich zaprawą i wygładzenie. Jest to żmudna praca i zanim w ten sposób zostanie naprawione całe murze w Troskach, minie jeszcze kilka lat.

Ciekawostki dotyczące budowy:

• Pierwsze naprawy i zabezpieczenie murów obronnych miały miejsce już za czasów rodziny Aehrenthálów, kolejne w okresie pierwszej republiki, a następnie w latach 70. i 90. ubiegłego wieku. Niektóre z nich były wysokiej jakości, inne mniej. Również konserwacja zabytków i sposoby jej przeprowadzania ewoluują.

 • Na nierównym terenie wzdłuż murów często trudno jest postawić rusztowanie. Dla rusztowców jest to zawsze wyzwanie. Niezależnie od tego, że poszczególne elementy konstrukcji rusztowania przenoszą pieszo z pierwszego dziedzińca na miejsce naprawy.

• Raz znacznie utrudniły nam pracę dzikie pszczoły, które założyły gniazdo w murach. Kamieniarzy bardzo przestraszyły i naprawy przedłużyły się o kilka dni z powodu konieczności ich likwidacji.

Było to nie lada wyzwanie. Większość cieśli i blacharzy jest przyzwyczajona do pracy na wysokościach, ale niewielu z nich pracuje na wieżach, a prawdziwym wyjątkiem jest dla nich praca na dachu wieży stojącej na wysokiej skale. Ze względu na wiek dach przeciekał, w niektórych miejscach zaczęła gnić konstrukcja dachowa, a niektóre belki wymagały już wymiany. Konieczna była również wymiana jednego pasa pokrycia miedzianego i uszczelnienie połączeń. Wszystko się udało i dach będzie służył jeszcze przez wiele lat.

Ciekawostki z budowy:

• W najwyższym punkcie odległość od dachu do podstawy skały wynosi nieco ponad 100 m.

• Podczas transportu belek na wieżę kolejką linową zepsuła się wciągarka silnikowa. Niektóre belki rzemieślnicy musieli więc wyciągnąć na wieżę ręcznie.

• Podczas naprawy dachu nad rozgrzanym blaszanym dachem pojawiło się roje skrzydlatych mrówek. Roje te pojawiają się dwa razy w roku, zawsze na około 4 dni, niestety mrówki nie informują nas o tym z wyprzedzeniem, kiedy planujemy takie prace. Z tego powodu rzemieślnicy pracowali głównie wcześnie rano i wieczorem przed zmrokiem, kiedy mrówki roiły się znacznie rzadziej.

Jak powiedział klasyk – pielęgnacja ruin to nieustanna walka z zielenią. Podczas gdy duża część wzgórza zamkowego jest wypasana przez kozy, okiełznanie zieleni na zamku zależy od czynnika ludzkiego. Oprócz pielęgnacji drzew na terenie zamku i w jego bezpośrednim sąsiedztwie, musimy usuwać samosiewne drzewa i krzewy zarówno z murów zamkowych, jak i ze skał – w obu przypadkach ich korzenie powodują naruszenie struktury. Ograniczamy również bluszcz pnący się po murach – choć wygląda pięknie, stanowi niepożądane obciążenie dla murów zamkowych.

Ciekawostki dotyczące pielęgnacji zieleni:

• Większość prac ogrodniczych i arborystycznych w Troskach odbywa się na linach.

• Na skałach występują również rzadkie gatunki roślin, na przykład różne gatunki piołunu, kostrzewy lub skalnicy. Wszystkie prace są wykonywane po konsultacji z ekspertami ds. ochrony przyrody i zgodnie z Planem pielęgnacji pomnika przyrody Trosky.

         •  Za pierwszą murami rośnie winorośl. Jeśli odwiedzisz Trosky na przełomie września i października, możesz zerwać słodkie winogrona na przekąskę.